Veri kaynakları
Gerçekte ödenen kiralar kiracıların kendi beyanlarından gelir. Baktığınız ev aracı, ilanda istenen kira için ayrı bir seri oluşturur. Piyasa karşılaştırmasında Endeksa'nın standart konut ilan verisi kaynak olarak kullanılır; bu veri, kiracıların ödediği kira ile aynı şey değildir.
Yasal artış sınırında TÜİK'in açıkladığı 12 aylık TÜFE ortalaması kullanılır. Gelecek dönem tahminleri için geçmiş TÜFE değişimleri ve TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi beklentileri kullanılır.
Eşikler ve sınırlı veri
Bir ilçe, oda tipi veya mahalle için yeterli kayıt yoksa o hücrede kira rakamı gösterilmez; “Veri toplanıyor” ifadesi kullanılır. Yeterli kayıt birikene kadar gösterilmez. Bazı sonuçların yanında “sınırlı veri” etiketi bulunabilir.
Kayıt sayısı ve gösterim koşulları her karşılaştırma düzeyinde aynı değildir. Kullanıcıya gizlilik veya güvenilirlik eşiği açıklanmaz; tek tek kayıtlar toplulaştırılmış sonuçlardan çıkarılamaz.
Karşılaştırma seviyeleri
Uygun veri varsa önce aynı mahallede metrekare başına gerçek kira kullanılır. Bu mümkün değilse aynı ilçedeki aynı oda tipinin medyanı; ardından ilçenin metrekare başına gerçek kira medyanı değerlendirilir. Gerçek kira verisi uygun değilse, ilan verisine dayalı ilçe piyasa tahmini son referans olabilir.
Her sonuç kullanılan referans seviyesini belirtir. Mahalle düzeyinde yeterli kayıt yoksa mahalle rakamı gösterilmez. İlçe piyasa tahminine dayalı karşılaştırmalarda fark belirgin olsa bile dil yargılayıcı olmaz; renk de bir evin iyi ya da kötü olduğu izlenimini vermez.
Aykırı değer filtresi
Bir ilçede yeterli sayıda kayıt biriktiğinde metrekare başına kira değerleri, o ilçenin dağılımına göre incelenir. Dağılımın olağan aralığının çok dışında kalan kayıtlar ilgili hesaplamaya katılmaz. Bu filtre, tekil uç değerlerin özeti orantısız biçimde etkilemesini azaltır.
Seçim yanlılığı
Formu dolduranlar tüm kiracıları temsil etmeyebilir; aykırı değer filtresi ve ilan verisiyle karşılaştırma bu etkiyi sınırlar.
Yasal zam formülü
Konut kira sözleşmesinin yenilendiği ay için TÜİK'in açıkladığı 12 aylık TÜFE ortalaması esas alınır (Türk Borçlar Kanunu m.344).
Yeni azami kira, mevcut kira ile bu oran kullanılarak hesaplanır: mevcut kira × (1 + oran / 100). Bu araç genel bilgilendirme sunar; kişisel hukuki değerlendirme veya hukuki tavsiye değildir.
Tahmin yöntemi
Tahmin, yenileme ayından önceki TÜFE endeksinin 12 aylık ortalamasını, ondan önceki 12 aylık ortalamayla karşılaştıran formüle dayanır. Endeks, aylık değişimlerin zincirlenmesiyle kurulur.
Geçmiş aylık değişimler TÜİK verisinden, gelecek aylar TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi'ndeki aylık beklentilerden alınır. Ankette olmayan aylar için 12 ay sonrası yıllık beklentiden aylık oran türetilir. Olası aralık, gelecek aylık değişimlerin daha düşük ve daha yüksek varsayımlarıyla aynı hesabın yapılmasıyla elde edilir.
Tahmin, yayımlanmadan önce seriden geriye dönük hesaplanan oranların açıklanmış oranlarla uyumu bakımından kontrol edilir. Kontrol koşulu sağlanmazsa tahmin yayımlanmaz. Tahmin kesin oran değildir; kesin oran TÜİK tarafından açıklanır.
Otomatik güncellemeler
Oran, tahmin, piyasa verisi ve raporlar otomatik veri işleriyle güncellenir. Her işin son durumu, zamanı ve varsa bekleme ya da hata nedeni kaydedilir. Yeni bir değer yayımlanmadan önce kaynağı ve tanımlı doğrulama kontrolleri incelenir.
Doğrulama tamamlanmazsa önceki doğrulanmış veri korunur veya ilgili tahmin gösterilmez. Böylece bekleyen bir kaynak ya da başarısız kontrol, kesinleşmiş veri gibi sunulmaz.